LetselschadeSlachtoffer.nl

Oorzaak van een whiplash

Een whiplash ontstaat wanneer het hoofd, ten opzichte van de rest van het lichaam, een heftige beweging maakt. In de meeste gevallen gebeurt dit bij een kop-staartbotsing. Doordat de persoon van achter wordt geraakt, zwaait het hoofd van het slachtoffer naar achteren, dit wordt ook wel deceleratieletsel genoemd. Vervolgens zwaait het hoofd naar voren, dit wordt dan acceleratieletsel genoemd.[1] Hierdoor kunnen whiplash klachten ontstaan

Vaak voelt dit als een zweepslag in de nek (Nederlandse vertaling van whiplash).

Andere gevallen die genoemd kunnen worden, waarbij een whiplash ontstaat zijn tijdens:

  • het beoefenen van een sport of
  • ongelukken in huis,
  • bijvoorbeeld het vallen van de trap.

Whiplash klachten

Als gevolg van de klap kunnen zenuwen, spieren en banden beschadigen. Klachten die hieruit voorvloeien kunnen erg variëren. In de eerste 24 uur is er vaak sprake van hoofdpijn, misselijkheid, pijn in de nek en tintelingen in de armen en handen. In een later stadium heeft men vaak last van vermoeidheid, wazig zicht, slapeloosheid, concentratieproblemen, oorsuizen en overgevoeligheid voor licht.[2]

Wanneer er pas later (permanente) whiplash klachten ontstaan, wordt ook wel  gesproken van het ‘postwhiplash-syndroom’[3]. Deze variatie aan klachten betekent dat de schade in financiële zin ook erg uiteen kan lopen. Echter, de klachten kunnen snel verdwijnen. Na drie maanden zijn de meesten van hun klachten af. Eén op de vijf  ondervindt wel blijvende schade na een periode van twee jaar.

Causaal verband

Het verhalen van de schade brengt vaak onduidelijkheden met zich mee mede omdat de hoogte door uiteenlopende klachten moeilijk in te schatten is, sommige verzekeraars een whiplash niet erkennen en er problemen ontstaan bij de vaststelling van een causaal verband. Dit laatste volgt uit artikel 6:98 BW: “Voor vergoeding komt slechts in aanmerking schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid van de schuldenaar berust, dat zij hem, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en van de schade, als een gevolg van deze gebeurtenis kan worden toegerekend.”

Kort gezegd moet de whiplash het gevolg zijn van het ongeval. Dit is medisch gezien vaak moeilijk te aan te tonen. Een voorbeeld hiervan is als het slachtoffer in lichte mate last heeft van het eerder genoemde postwhiplash-syndroom. Medisch specialisten kunnen dan vaak geen aantoonbare lichamelijke oorzaak aanwijzen voor de klachten die na het ongeval zijn ontstaan, waardoor de aansprakelijkheid juridisch stuk loopt. Immers als er geen directe schade vastgesteld kan worden, is vergoeding ook niet mogelijk.

Eisen causaal verband

In de jurisprudentie heeft men dit probleem willen verhelpen door de eisen die verbonden zijn aan het bewijs van een causaal verband te verlagen met als uitkomst dat het risico op klachten bij de veroorzaker van het ongeval ligt.

“Het komt dan – tot op zekere hoogte – voor risico van de veroorzaker van het ongeval dat het oorzakelijke verband tussen ongeval en klachten zich niet rechtstreeks laat aantonen en dat de klachten evenmin te herleiden zijn tot medisch vaststelbare afwijkingen.”[4][5]

Het is dus mogelijk om zonder medische causaliteit schadevergoeding te krijgen. Dat de juridische beoordeling van doorslaggevend belang is geworden volgt uit de overweging van het Hof in het (leidende) arrest Zwolsche Algemeene vs. De Greef dat het in een zaak als de onderhavige uiteindelijk (niet om een medische, maar) om een juridische duiding van het voorliggende feitencomplex gaat.”[6]

Criteria

Aan die beoordeling zijn wel criteria verbonden, deze zijn nader bepaald in de cassatieprocedure van het hierboven genoemde arrest. Er wordt geconcludeerd dat het ‘voldoende is dat objectief kan worden vastgesteld dat de klachten aanwezig, reëel, niet ingebeeld, niet voorgewend en niet overdreven zijn’[7]

Er luidt wel enige kritiek op dit uitgangspunt van de rechter, omdat hij op deze manier op de stoel van de medicus gaat zitten door een verband te leggen die medisch gezien niet te bewijzen is. Dit is besproken in het arrest HR 13 februari 2015, RvdW 2015, 318 (London vs. X) waarin de ‘plausibiliteitstoets’ zoals dit feitelijk juridisch kader ook wel genoemd wordt, ter discussie wordt gesteld door de wederpartij. De subjectieve beleving van het slachtoffer mag niet leidend zijn, máár ‘naarmate de stellingen van het slachtoffer geloofwaardiger zijn en ook worden ondersteund door ander bewijs, kan wel degelijk voldoende bewijs bestaan om die stellingen voldoende aannemelijk te achten.’[8]

Al met al mist er nog eenduidige objectieve criteria waaraan getoetst kan worden, maar in de jurisprudentie ontwikkelt zich een lijn welke in de richting gaat van een meer subjectieve feitelijke toets, waarin medisch bewijs voor een causaal verband tussen ongeval en whiplash klachten niet per definitie een vereiste is voor het recht op schadevergoeding. Concluderend is juridische causaliteit van doorslaggevend belang. Het ontbreken van medische causaliteit hoeft hierin niet in de weg te staan.

Schadevergoeding

  • Wanneer het juridisch causaal verband aanwezig is, kan er gekeken worden naar de hoogte van de schadevergoeding.
  • De hoogte van de materiële schadevergoeding hangt af van meerdere factoren: de duur van de klachten, permanente/tijdelijke en/of gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid en beperkingen in de bewegingsvrijheid van het slachtoffer.[9]
  • Maar dus ook naar de feitelijk omstandigheden waarin het slachtoffer zich bevind, zoals in het vorige kopje is beschreven.

Daarnaast wordt er vaak immateriële schade toegekend in de vorm van smartengeld. Dit is een vergoeding voor de emotionele en psychische schade. Voor de hoogte van het smartengeld wordt vaak gerefereerd, ook door de rechters naar, ‘Het Smartengeldboek’. Dit is een gids met uitspraken met betrekking tot de hoogte van smartengeld samengesteld door de ANWB.

Bronnen

[1] Richtlijn Whiplash, 2008, Nederlandse Vereniging voor Neurologie, p. 12

[2] Richtlijn Whiplash, 2008, Nederlandse Vereniging voor Neurologie, p. 13

[3] Richtlijn Whiplash, 2008, Nederlandse Vereniging voor Neurologie, p. 13

[4] www.whiplashstichting.nl

[5] HR, 8 juni 2001, NJ 2001, 433

[6] Hof, 18 juni 2013, ECLI:NL:GHAMS:2013:5237

[7] HR 8 juni 2001, NJ 2001/433

[8] Arvin Kolder, Nederlands Juristenblad, afl. 17, p. 1148

[9] www.behandeling-whiplash.nl

Diensten

Wat doen wij en voor wie doen wij dat? Voor slachtoffers van letselschade en voor letselschadeprofessionals die behoefte hebben aan objectieve informatie over letselschade.

Kennis

LetselschadeSlachtoffer.nl biedt met haar website de laatste stand van zaken op het gebied van Jurisprudentie en legt via Wikipedia de termen uit die bij letselschade worden gebruikt.

Hulp

Heeft u zelf een ongeval met letsel meegemaakt en wenst u professionele en kosteloze hulp van ervaren letselschadejuristen? Neem dan contact met ons op via het contactformulier op deze site.