Belaste schadevergoeding

Wanneer er door een ongeval letsel en ten gevolge daarvan schade is ontstaan, wordt deze schade vergoed wanneer er een andere partij aansprakelijk is voor het ongeval. Een veel voorkomende schadepost is het verlies aan arbeidsvermogen. Dit kan een tijdelijk of permanent verlies zijn. Wat bij deze post belangrijk is om op te merken, is dat het hier gaat om een mogelijk belaste schadevergoeding. Dit betekent dat normaliter inkomen door arbeid belast wordt door middel van inkomstenbelasting (Box 1).

De vraag is nu of de vergoeding voor schade die ter vervanging van het verloren inkomen treedt op een zelfde manier belast moet worden. Het antwoord in beginsel is nee. De schade wordt namelijk op netto basis berekend of vergoed.[1] Echter bij tijdelijk verlies aan arbeidsvermogen is het mogelijk dat de vergoeding wel belast wordt.[2] Wanneer een werknemer namelijk voor een korte periode niet in staat is om te werken, krijgt hij of zij een loonvervangende uitkering. Deze uitkering wordt belast onder art. 31 van de Wet IB 1964.[3]

Kwalificatie en Wet IB 1964

Naast het feit dat de vergoeding geen onderdeel mag zijn van de Wet IB 1964, bestaat er nog discussie over de kwalificatie ‘loon’. Met andere woorden: welke vergoedingen vallen onder loon en is een belastinggarantie dus noodzakelijk? Een voorbeeld hiervan is smartengeld. Deze vergoeding kan gegeven worden naar aanleiding van het onvermogen om te kunnen werken.

De Hoge Raad heeft bepaald dat de fiscus zelf mag bepalen of dit een belastbaar inkomen is.  ‘Het enkele feit dat het [smartengeld] door de kantonrechter als immateriële schadevergoeding, (….) wordt aangemerkt, laat onverlet dat de belastingrechter zelfstandig moet beoordelen of die vergoeding moet worden aangemerkt als loon in de zin van art. 10 van de wet en hij is daarbij niet gebonden aan de kwalificatie die door de kantonrechter aan de vergoeding is gegeven.’ [4]

Bedoeling van partijen

Uit jurisprudentie van de laatste jaren blijkt dat de belastingdienst voornamelijk bij zelfstandige ondernemers wel eens vraagtekens wil zetten bij een onbelaste vergoeding. Om te voorkomen dat de vergoeding belast wordt is het belangrijk dat partijen duidelijke afspraken hebben gemaakt. Vergoedingen voor ‘gederfd loon’ en gederfd salaris’ zijn gevoeliger voor belastinginning dan de vergoeding voor verlies van arbeidsvermogen. De juiste terminologie moet dus gebruikt worden. Ditzelfde geldt voor voorschotten.

Dat de bedoeling van partijen doorslaggevend kan zijn, blijkt uit het arrest van het Hof van Arnhem[5]. Hierin werd weer naar voren gebracht dat essentieel is dat partijen het in hun bewoordingen hebben over schadevergoeding wegens ‘blijvend verlies van arbeidsvermogen’ en dat dit uit de correspondentie en overeenkomst tussen partijen kan worden afgeleid. Voorgaande gaat zelfs op als het slachtoffer niet meer blijvend arbeidsongeschikt is, mits dit nog niet bekend was op het moment van het vaststellen van de schade. De vergoeding zal dan onbelast blijven.

Het advies luidt dan ook om duidelijke afspraken te maken met de verzekeraar en eventueel de behartiger en om de juiste terminologie te gebruiken (blijvend verlies van arbeidsvermogen) met name bij zelfstandige werkers. De fiscale jurisprudentie blijft onduidelijk, waardoor men niet verzekerd is van een belastingvrije schadevergoeding. Voor een duidelijk overzicht omtrent belasting en schadevergoeding biedt de checklist van J.W.H. Nietveld (Ernst & Young Belastingadviseurs) uitkomst.[6]

Doel van een belastinggarantie

Mocht een slachtoffer een vergoeding krijgen voor een post die valt onder het kopje ‘loon’ en deze vergoeding niet valt onder de Wet IB 1964, is het verstandig om een belastinggarantie af te laten geven door de (verzekeraar van) de wederpartij. Een belastinggarantie gaat vaak gepaard met een vaststellingsovereenkomst. Naast het feit dat de verzekeraar in deze overeenkomst vastlegt in te staan voor de met de eiser overeengekomen schadevergoeding, bevestigt de verzekeraar in de garantie dat hij, indien de belastingdienst toch van mening is de gelden te belasten onder Box 1, aangesproken kan worden voor deze aanslag. De verzekeraar zal dan de discussie met de fiscus aangaan en eventueel de aanslag te voldoen. Op deze manier neemt de belastinggarantie de onzekerheid weg wanneer de desbetreffende vergoeding valt onder een post die een discutabele status heeft op het gebied van inkomstenbelasting. [7]

Beroepsfout bij nalaten advies belastinggarantie

Het is gebruikelijk dat de belangenbehartiger de taak op zich neemt om de cliënt te adviseren over het al dan niet af laten geven een belastinggarantie. Doet hij of zij dit niet dan is dat een beroepsfout van de belangenbehartiger. Voorgaande volgt uit een arrest van het Hof van Leeuwarden[8]:

‘(…) beoordeeld [dient] te worden of [advocaat] bij de uitvoering van zijn werkzaamheden voor [cliënt] heeft gehandeld zoals van een redelijk bekwaam en redelijk handelend advocaat in gelijke omstandigheden mocht worden verwacht, waarbij uitgangspunt is dat de verplichting van een advocaat om een hem opgedragen zaak met zorg te behandelen in beginsel meebrengt dat hij zich niet beperkt tot de verrichtingen waarom zijn cliënt uitdrukkelijk heeft gevraagd, maar (ook) zelfstandig beoordeelt wat voor de zaak van nut kan zijn en daarnaar ook handelt.’

Ondanks dat een eventuele belastinggarantie niet besproken is tussen cliënt en advocaat, zal hij de verantwoordelijkheid moeten nemen in het geval dat een garantie wel afgegeven had moeten zijn. Het hof kwalificeert dit als een beroepsfout.

Bronnen

[1] De belastinggarantie: onontbeerlijk!, Mr W.H.M.J. Pelckmans, VRA 2007, p. 401.

[2] Letselschade en de fiscus, enige fiscale aspecten van de vergoeding van letselschade mede in het licht van de wet IB 2001, Prof. dr. A.C. Rijkers, Den Haag 2002, p. 105.

[3] Letselschade en de fiscus, enige fiscale aspecten van de vergoeding van letselschade mede in het licht van de wet IB 2001, Prof. dr. A.C. Rijkers, Den Haag 2002, p. 110.

[4] HR, 26-05-1993, ECLI:NL:HR:1993:ZC5364.

[5] Hof Arnhem, 14-02-2008, ECLI:NL:GHARN:2008:BC5464.

[6] J.W.H. Nietveld (Ernst & Young Belastingadviseurs), BA 2006/21.6.

[7] De niet-belastbaarheid van letselschadevergoedingen, Mr., D.J. van der Kolk, PIV Bulletin juli 2008, p. 12.

[8] Hof Leeuwarden, 07-05-2008, LJN: BD1512.

Diensten

Diensten

Wat doen wij en voor wie doen wij dat? Voor slachtoffers van letselschade en voor letselschadeprofessionals die behoefte hebben aan objectieve informatie over letselschade.

Kennis

Kennis

LetselschadeSlachtoffer.nl biedt met haar website de laatste stand van zaken op het gebied van Jurisprudentie en legt via Wikipedia de termen uit die bij letselschade worden gebruikt.

Hulp

Hulp

Heeft u zelf een ongeval met letsel meegemaakt en wenst u professionele en kosteloze hulp van ervaren letselschadejuristen? Neem dan contact met ons op via het contactformulier op deze site.