Hoge Raad ’s-Gravenhage 5 november 2004, ECLI:NL:PHR:2004:AP1463 (De Lozerhof/Van Duyvenbode)
- Werkgeversaansprakelijkheid
- Zorgplicht werkgever ex artikel 7:658 BW
- Gevaarlijke situaties
Onderwerp
Is de werkgever aansprakelijk voor een ongeval van een werkneemster op de werkvloer, wanneer zij een openslaande toiletdeur tegen zich aan krijgt in een smalle gang?
Feiten
Werkneemster Van Duyvenbode is werkzaam als activiteitenbegeleidster van bewoners met het syndroom van Korsakov in het psychogeriatrisch verpleeghuis van De Lozerhof. Op 13 oktober 1998 loopt zij tijdens haar werkzaamheden door een gang van het verpleeghuis, wanneer een zeer grote en forse bewoner met het syndroom van Korsakov een toiletdeur opent. De betreffende toiletdeur heeft een dranger, is 1,17 meter breed en geschikt voor rolstoelgebruikers en opent naar buiten toe. De deur is met zijn 1,17 meter erg breed, terwijl de gang slechts 1,97 meter breed is. Van Duyvenbode krijgt op het moment dat de bewoner de toiletdeur opent de deur in haar gezicht. Als gevolg hiervan loopt zij letsel op. Van Duyvenbode stelt De Lozerhof aansprakelijk voor de schade als gevolg van het arbeidsongeval. Zij stelt dat de werkgever De Lozerhof haar verplichtingen uit grond van art. 7:658 BW niet is nagekomen.
Kantonrechter
De kantonrechter heeft de vordering van Van Duyvenbode toegewezen en oordeelt dat De Lozerhof aansprakelijk is voor het arbeidsongeval. De kantonrechter overweegt dat deuren die naar buiten toe opengaan in een gang van een verpleeghuis als De Lozerhof een gevaarlijke situatie opleveren. Daarnaast is niet gebleken dat van De Lozerhof niet kon worden verlangd dat de toiletten werden voorzien van schuifdeuren in plaats van drangers.
Hof
Werkgever De Lozerhof gaat tegen de uitspraak van de kantonrechter in beroep. De Lozerhof stelt dat zij door de deur te voorzien van een dranger aan haar verplichting heeft voldaan om zo veel mogelijk te voorkomen dat werknemers schade zouden lijden.
Het hof gaat mee in het oordeel van de kantonrechter en bekrachtigt het vonnis.
- Het hof oordeelt dat de afmetingen van de deur en de gang zorgen voor een gevaarlijke situatie. Ondanks het feit dat de deur een dranger had kon de deur toch zo onverwachts openzwaaien dat Van Duyvenbode erdoor werd getroffen en letsel opliep.
- Deze gevaarlijke situatie had voorkomen kunnen worden door in plaats van een dranger gebruik te maken van een schuifdeur.
- Daarnaast is ook niet gebleken dat het aanbrengen van een schuifdoor onevenredig hoge kosten zou meebrengen.
- Verder oordeelt het hof dat naarmate de doorgang ter plaatse kleiner wordt, door het openzwaaien van de deur, een groter gevaar bestaat dat je bij het passeren door de openzwaaiende deur wordt getroffen. Het hof oordeelt dan ook dat De Lozerhof aansprakelijk is voor de schade die Van Duyenbode bij de uitoefening van haar werkzaamheden heeft geleden.
Hoge Raad
De Lozerhof ging tegen de arrest van het hof in cassatie. De Hoge Raad gaat mee met het oordeel van het hof en overweegt dat er sprake is van een meer dan normaal brede deur, die bij volledig openen ruim over de helft van de gang komt. De doorgang is dan slechts 80 centimeter, daardoor ontstaat bij het openen van deze deur een gevaarlijke situatie.
Geen veiligheidsvoorschrift
Het feit dat geen enkel veiligheidsvoorschrift (zoals een Arbo-richtlijn of een bouwvoorschrift) zich tegen het bewerkstelligen en handhaven van de situatie verzet, is niet van belang. Het bestaan van veiligheidsvoorschriften zou De Lozerhof niet hebben geholpen. De Lozerhahof had er in dit geval ervoor moeten zorgen dat de gevaarlijke situatie niet kon bestaan door andere maatregelen te nemen om het gevaar te verkleinen.
Zorgplicht werkgever
Verder overweegt de Hoge Raad dat de zorgplicht van art. 7:658 BW niet beoogt de werknemer absoluut te beschermen tegen gevaren op de werkvloer, maar dat de werkgever een verplichting heeft om zodanige maatregelen te treffen als redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden schade lijdt. De zorgplicht van de werkgever is beperkt tot wat in redelijkheid gevergd kan worden.
Werkgever is tekortgeschoten in haar zorgplicht
De Hoge Raad oordeelt uiteindelijk, in overeenstemming met de kantonrechter en het hof, dat De Lozerhof tekortgeschoten is in haar zorgplicht en aansprakelijk is voor de schade van Van Duyvenbode.
