Hoge Raad 18 maart 2005, LJN: AR6669 C04/106HR 

  • Werkgeversaansprakelijkheid
  • 7:658 BW (aansprakelijkheid voor arbeidsongevallen)
  • 7:611 BW (goed werkgeverschap) 
  • Ongevallenverzekering werkgever
  • Wanneer sprake van uitvoering werkzaamheden

Onderwerp

Kan de wachttijd tussen de heen- en de terugvlucht van een piloot worden gezien als werktijd, indien een ongeval tijdens die periode plaatsvindt? Is er in de wachttijd sprake van uitvoering van werkzaamheden?

Feiten

Werknemer is op 14 april 1994 als piloot bij KLM in dienst getreden. Op 10 juli 1998 heeft werknemer als piloot de KLM-vlucht naar Abidjan (Ivoorkust) uitgevoerd. Hij zou een paar dagen later weer terugvliegen naar Nederland. Tijdens de wachttijd tussen de heen- en terugvlucht is hij in Abidjan bij een verkeersongeval betrokken geraakt. Dit ongeval vond plaats toen werknemer met een taxi onderweg was van het hotel waar hij verbleef naar een restaurant. Bij het ongeval heeft werknemer een hooggeplaatste dwarslaesie opgelopen. Als gevolg van het ongeval is hij volledig arbeidsongeschikt geworden. De werknemer ontvangt van KLM een invaliditeitspensioen. De mogelijkheden om zijn overige schade te verhalen zijn zeer beperkt.

Werkgever geen ongevallenverzekering

Werknemer vordert primair dat verklaard wordt dat de KLM als werkgever op grond van art. 7:658 BW jegens hem tekortgeschoten is in haar zorgplicht. Subsidiair vordert hij dat verklaard wordt dat KLM zich niet als goed werkgever heeft gedragen op grond van art. 7:611 BW, door geen ongevallenverzekering voor hem af te sluiten. Daarnaast vordert hij schadevergoeding van de uit het ongeval voortvloeiende schade en in de toekomst door hem te lijden schade.

Kantonrechter

De kantonrechter heeft de vorderingen van werknemer afgewezen. De kantonrechter oordeelt dat er geen sprake is van een arbeidsongeval ex. art. 7:658 BW (het ongeval is niet op de werkplaats gebeurd). Daarnaast kan volgens de kantonrechter ook niet worden gezegd dat KLM tekortgeschoten is in haar verplichtingen als goed werkgever.

Hof

Werknemer heeft hiertegen hoger beroep ingesteld bij het hof. Het hof heeft het vonnis van de kantonrechter vernietigd en heeft de vordering van werknemer op grond van 7:611 BW, goed werkgeverschap toegewezen. Hof oordeelt dat KLM zich niet als goed werkgever heeft gedragen en dat de schadelijke gevolgen van het ongeval voor rekening van KLM dient te komen. Werknemer heeft daarom recht heeft op schadevergoeding.

Hof: wachttijd is werktijd

Het hof heeft alvorens hij tot dit oordeel kwam onderzocht of de tussen de heen- en terugvlucht gelegen wachttijd, toen het ongeval plaatsvond, moet worden aangemerkt als privétijd of als werktijd. Het hof oordeelde dat ook perioden waarin werknemers niet daadwerkelijk werkzaamheden verrichten, maar die wel gerelateerd zijn aan die werkzaamheden, aangemerkt moeten worden als werktijd. Het feit dat werknemer de wachttijd vrijwel volledig naar eigen inzicht kon besteden en dat het ongeval gebeurde toen hij op eigen initiatief in de taxi op weg was naar een restaurant, maakt niet uit. Er is een voldoende relevant voor de uitoefening van zijn werkzaamheden. Daarnaast brengt de functie van de werknemer mee dat hij gedurende een wezenlijk deel van het jaar telkens een of enkele dagen doorbrengt in een elders gelegen hotel.  Er kan hierbij niet worden verwacht dat werknemer steeds in het hotel blijft. Gezien de voorgaande redenen geldt dat KLM zich als goed werkgever diende te gedragen jegens de werknemer op grond van art. 7:611 BW.

Wat dient goed werkgever te doen

Verder overwoog het Hof dat KLM als goed werkgever het volgende had kunnen doen:

  • KLM had maatregelen kunnen nemen om risico’s op een verkeersongeval tot een minimum terug te brengen, bijvoorbeeld door eigen vervoer te verzorgen of door informatie te verschaffen over goede vervoerders
  • KLM had deze risico’s voor haar rekening kunnen nemen door het afsluiten van een passende verzekering
  • KLM had effectief kunnen waarschuwen voor de bijzondere risico’s en de mogelijke gevolgen daarvan. Hieruit volgt ook dan een passende ongevallenverzekering afgesloten had moeten worden. Het ongeval vond namelijk plaats in een niet westers land en de schade is daar vaak onverhaalbaar

Hoge Raad

De Hoge Raad heeft het oordeel van het hof bevestigd en heeft hierbij overwogen dat de wachttijd een zodanige samenhang heeft met de werkzaamheden, dat ook voor deze tijd KLM zich als goed werkgever ex art. 7:611 BW diende te gedragen. De Hoge Raad overwoog vervolgens dat de eisen van goed werkgeverschap met zich mee kan meebrengen dat KLM de hier aan de orde zijnde risico’s voor haar rekening neemt door het sluiten van een passende verzekering.   

Conclusie

De wachttijd tussen de heen- en de terugvlucht van een piloot moet worden gezien als werktijd en niet als privétijd, zelfs indien de werknemer de wachttijd vrijwel zelf kan invullen. Een ongeval dat tijdens de wachttijd plaatsvindt hangt dus samen met zijn werkzaamheden. De werkgever moet dan ook in de kader van goed werkgeverschap een passende verzekering afsluiten.

Diensten

Diensten

Wat doen wij en voor wie doen wij dat? Voor slachtoffers van letselschade en voor letselschadeprofessionals die behoefte hebben aan objectieve informatie over letselschade.

Kennis

Kennis

LetselschadeSlachtoffer.nl biedt met haar website de laatste stand van zaken op het gebied van Jurisprudentie en legt via Wikipedia de termen uit die bij letselschade worden gebruikt.

Hulp

Hulp

Heeft u zelf een ongeval met letsel meegemaakt en wenst u professionele en kosteloze hulp van ervaren letselschadejuristen? Neem dan contact met ons op via het contactformulier op deze site.