Wat is roekeloosheid?
Roekeloosheid is de zwaarste vorm van aan opzet grenzende schuld. Volgens de Hoge Raad is alleen in uitzonderlijke gevallen sprake van roekeloosheid, mede dankzij het strafverhogende effect.[1]
In het strafrecht zijn verschillende soorten opzet. Afnemend in mate van ernst zijn dit:
- Opzet met bedoeling
- Opzet als zekerheidsbewustzijn
- Opzet als waarschijnlijkheidsbewustzijn
- Voorwaardelijke opzet
Daarnaast zijn er ook verschillende soorten schuld te onderscheiden:
- Bewuste schuld
- Onbewuste schuld
Schuld
Er kan pas worden gesproken van schuld indien er sprake is van verwijtbaar gedrag van de dader. Daarnaast moeten de risico’s aanmerkelijk zijn en moet er sprake zijn van onvoorzichtigheid. Als laatste moet kunnen worden gesproken van causaliteit. Dit wil zeggen dat er een verband bestaat tussen de gedragingen van de verdachte en een bepaalde geschonden norm. Zo kan het voorkomen dat een verdachte schuld heeft aan het veroorzaken van een verkeersongeval door een rood stopsignaal te negeren met de gedachte dat er niemand in de buurt is. De verdachte negeert hierbij een norm, namelijk het rode signaal. Het verkeersongeval dat hij hierdoor veroorzaakt, staat in causaal verband met het negeren van het stoplicht.[2]
Opzet
Opzet is het willens en wetens handelen om een bepaald doel te bereiken. De verdachte neemt het gevolg hierbij op de koop toe. Een voorbeeld van opzet is een verdachte die in een druk café een glas op een ander gooit. De verdachte vindt het op dat moment niet van belang dat een ander misschien geraakt kan worden en zo letsel oploopt. De verdachte wil op dat moment zijn doel bereiken.[3]
Wanneer is er sprake van roekeloosheid?
Voor lange tijd was het onduidelijk welke gedragingen precies vallen onder roekeloosheid. In 2015 heeft de Hoge Raad dit begrip in de jurisprudentie nader uitgewerkt. Volgens de Hoge Raad is er sprake van roekeloosheid indien zich een situatie voordoet waarin een verdachte een zeer ernstig gevaar in het leven heeft geroepen door een buitengewoon onvoorzichtige gedraging. Belangrijk hierbij is dat de verdachte zich bewust was van dit gevaar, of hij zich er van bewust had moeten zijn.[4]
Filefuik arrest – ECLI:NL:HR:2015:1656
Het filefuik arrest is een goed voorbeeld om roekeloosheid nader te illustreren. In deze zaak bestuurde de verdachte een motorvoertuig terwijl hij aan achtervolgende politieauto’s probeerde te ontkomen. De verdachte was niet in het bezit van een rijbewijs en was onder invloed van cannabis. De verdachte had hierbij onvoldoende aandacht voor het overige verkeer. Hij reed daarnaast tussen de 120 en de 160 kilometer per uur, wat een aanzienlijke overschrijding van de maximumsnelheid is. Tijdens de achtervolging heeft de verdachte meerdere weggebruikers zowel van links als van rechts slingerend ingehaald. Tevens heeft hij meerdere politieauto’s aangereden. Uiteindelijk is de verdachte met een hoge snelheid tegen de auto van het slachtoffer aangereden.
Aan de hand van alle zojuist genoemde omstandigheden van het geval heeft het hof geoordeeld dat er sprake is van roekeloosheid. De Hoge Raad geeft aan dat het hof dit toereikend heeft gemotiveerd en laat het oordeel van het hof in stand.[5]
Neem contact op met een jurist
Een roekeloze automobilist kan aanzienlijke schade aanrichten. Aangezien er veel komt kijken bij het aansprakelijk stellen van de wederpartij en het verhalen van uw schade, is het belangrijk dat u direct na het ongeval professionele hulp inschakelt. U kunt als slachtoffer kosteloos bij ons terecht. Wij zullen u koppelen aan de juiste jurist die uw zaak kosteloos zal behandelen.
Bronnen:
[1] https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2017:2414.
[2] https://wetenschap.infonu.nl/recht-en-wet/151540-opzet-of-schuld-in-het-strafrecht.html.
[3] https://wetenschap.infonu.nl/recht-en-wet/151540-opzet-of-schuld-in-het-strafrecht.html.
[4] https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2014:351.
[5] https://www.navigator.nl/document/id328050e1fd10494f81d4270e0f13fb40/ecli-nl-hr-2015-1656-nj-2015301-filefuik-zaak-roekeloosheid-voldoende-gemotiveerd.
