LetselschadeSlachtoffer.nl

Wanneer een minderjarige schade lijdt, kan zijn schade worden vergoed op grond van art. 6:107 BW. Bij het ontvangen van de schadevergoeding wordt de minderjarige ‘vermogend’.[1] Om dit geldbedrag te beschermen is de BEM-clausule in het leven geroepen. BEM staat voor Belegging Erfenis en andere gelden Minderjarigen, maar over de betekenis van deze afkorting bestaat enige discussie. De BEM-clausule zorgt ervoor dat het vermogen van de minderjarige wordt beschermd.[2] Door deze clausule kan er namelijk slechts over de gestorte bedragen worden beschikt met een machtiging van de kantonrechter.[3]

Het opnemen van een BEM-clausule

Het opnemen van een BEM-clausule kan ten eerste worden afgedwongen door de kantonrechter. Voor het sluiten van een vaststellingsovereenkomst met betrekking tot de schadevergoeding wegens letselschade van een minderjarige is een machtiging van de kantonrechter nodig. De kantonrechter geeft deze machtiging slechts onder bepaalde voorwaarden. Een voorbeeld van zo’n voorwaarde is het opnemen van een BEM-clausule. Ook anderen dan de kantonrechter kunnen het opnemen van een BEM-clausule afdwingen. Een derde die aan een minderjarige een goed wil schenken of vererven, kan namelijk bepalen dat een ander dan de ouders het bewind over die goederen zal voeren (art. 1:253i lid 4 sub c BW). De inhoud van dit bewind kan door de schenker of testateur worden beperkt of aangevuld op grond van art. 4:171 BW. Een voorbeeld van zo’n beperking is de verplichting om een BEM-clausule in de rekeningovereenkomst met de bank op te nemen.[4]

Het afgeven van een machtiging door de kantonrechter

Wanneer het schadevergoedingsbedrag wordt ontvangen op een rekening met een BEM-clausule kan er niet vrij over dit bedrag worden beschikt. Hiervoor is een machtiging van de kantonrechter nodig. Het gaat hierbij om het individuele belang van de te beschermen persoon. Dit belang kan ruim worden opgevat en het hoeft niet enkel om een financieel belang te gaan. In de literatuur is verder echter niet veel te vinden over hoe de kantonrechter dit toetst. Een aantal factoren die bij deze toetsing kunnen meewegen, zijn:[5]

  • Mogelijke tegenstrijdigheid van het belang van de te beschermen partij met het belang van anderen, zoals de wettelijk vertegenwoordiger of de bewindvoerder;
  • De juiste vaststelling van rechten en correcte afwerking van de verdeling of transactie;
  • Of de continuïteit van de leefsituatie van de te beschermen partij door de transactie wordt gewaarborgd;
  • De financiële en juridische risico’s van de transactie;
  • De mening van de te beschermen partij over de transactie (voor zover deze mening te achterhalen is);
  • De gebruiken rond de te beschermen partij en zijn familie;
  • Het doel van de transactie en het te verwachten resultaat voor de te beschermen partij.

De toetsing door de kantonrechter bij twee categorieën betalingen

Voor de toetsing door de kantonrechter kan ook de soort transactie die de ouders willen verrichten ten laste van het vermogen van de minderjarige een rol spelen. Schirmeister heeft hier een onderscheid in aangebracht. De twee categorieën betalingen die hij noemt, zijn kosten die rechtstreeks verband houden met het letsel en kosten omtrent de extra inspanningen van de ouders.[6]

De eerste categorie

De eerste categorie gaat om betalingen die rechtstreeks verband houden met het herstel van de minderjarige. Wanneer de ouders deze kosten hebben gemaakt voordat de schadevergoeding is toegekend, zal de kantonrechter de ouders in veel gevallen machtigen om dit bedrag ten laste van het vermogen van de minderjarige aan zichzelf te voldoen. Deze betalingen houden namelijk geen verband met de normale kosten van de opvoeding van hun kind. De ouders dienen echter wel de noodzaak van de voorgeschoten kosten bij de kantonrechter te onderbouwen.[7]

Wanneer de ouders kosten hebben gemaakt die in verband staan met het herstel van de minderjarige, nadat een vonnis in kracht van gewijsde is gegaan of nadat een vaststellingsovereenkomst is gesloten, wordt het lastiger. De kantonrechter zal voor deze betalingen een machtiging afgeven zodat de noodzakelijke kosten kunnen worden voldaan. De kantonrechter kan aan deze machtiging echter wel de voorwaarde verbinden dat de betaalde kosten alsnog worden verhaald op de aansprakelijke persoon wanneer het gaat om een in kracht van gewijsde gegaan vonnis. Het in kracht van gewijsde gaan van het vonnis maakt hiervoor niet uit wanneer in het vonnis nog niet over de vergoeding van de schade is beslist.[8]

De tweede categorie

Bij de tweede categorie gaat het om kosten die de ouders hebben gemaakt door het zelf verrichten van extra inspanningen in verband met het letsel van hun kind. Voor kosten omtrent noodzakelijke aanpassingen in huis, geeft de kantonrechter vaak een machtiging af. Het wordt lastiger wanneer de ouders een machtiging willen voor het kopen van een grotere auto, met de reden dat de rolstoel niet in de huidige auto past. De kantonrechter toetst dan kritisch of het noodzakelijk is dat dergelijke kosten ten laste van het vermogen van de minderjarige worden voldaan. Een belangrijke factor hiervoor is het welzijn van de minderjarige.

De kantonrechter dient zeer kritisch te zijn met het afgeven van een machtiging wanneer het gaat om een vergoeding wegens verlies aan verdiencapaciteit aan de kant van de ouders. Het gaat hierbij namelijk deels om toekomstige schade die zich ook kan uitstrekken over de periode dat het kind meerderjarig is geworden. De kantonrechter zal hierbij moeten meewegen of de minderjarige in de toekomst in staat zal blijven om voldoende in zijn of haar inkomen te voorzien.[9]

Bronnen

[1] W.M. Schonewille, J.L. Zijlma, ‘De BEM-clausule: een ondergeschoven kindje?’, VRA 2006, p. 137.

[2] https://www.consumentenbond.nl/sparen-en-beleggen/bem-clausule#no1.

[3] A.T. Bolt (red.), GS Schadevergoeding, art. 6:107 BW, aant. 2.15.3.6.

[4] W.M. Schonewille, J.L. Zijlma, ‘De BEM-clausule: een ondergeschoven kindje?’, VRA 2006, p. 137.

[5] Idem.

[6] Idem.

[7] Idem.

[8] Idem.

[9] Idem.

Diensten

Wat doen wij en voor wie doen wij dat? Voor slachtoffers van letselschade en voor letselschadeprofessionals die behoefte hebben aan objectieve informatie over letselschade.

Kennis

LetselschadeSlachtoffer.nl biedt met haar website de laatste stand van zaken op het gebied van Jurisprudentie en legt via Wikipedia de termen uit die bij letselschade worden gebruikt.

Hulp

Heeft u zelf een ongeval met letsel meegemaakt en wenst u professionele en kosteloze hulp van ervaren letselschadejuristen? Neem dan contact met ons op via het contactformulier op deze site.