Hoge Raad 11 november 2011, ECLI:NL:2011:BR5223 (Rooyse Wissel) 

  • Aansprakelijkheid voor geweld op de werkplek
  • Verzekeringsplicht
  • Arbeidsongeval
  • 7:658 BW
  • 7:611 BW

Werkgeversaansprakelijkheid

Rechtsvraag

Is de werkgever aansprakelijk voor het arbeidsongeval van een werknemer op de werkplek op grond van artikel 7:658 BW, dan wel artikel 7:611 BW en geldt hierbij een verzekeringsplicht voor de werkgever?

De feiten

In maart 2003 werkte werknemer in loondienst bij de TBS-instelling De Rooyse Wissel als socio-therapeut op de gesloten afdeling Sfinx II. Hier worden TBS-gestelden verpleegd. Op 10 maart 2003 wordt hij tijdens het werk door  een TBS-patiënt vastgepakt en meermaals met kracht geslagen, op zijn hoofd en andere plekken. Hierdoor loopt hij lichamelijk letsel op. De werknemer eist een schadevergoeding van € 280.083,61 van De Rooyse Wissel en eist dat wordt vastgesteld dat De Rooyse Wissel aansprakelijk is voor alle door de werknemer geleden en nog te lijden materiële en immateriële schade. De vordering is primair gegrond op artikel 7:658 BW en subsidiair op artikel 7:611 BW.

Kantonrechter

De kantonrechter heeft de vordering afgewezen. Dit wordt gedaan zowel op grond van artikel 7:658 BW als artikel 7:611 BW. Volgens de Kantonrechter is De Rooyse Wissel niet tekortgeschoten in de zorg- en instructieplicht. Dit oordeel is kortweg gebaseerd op de volgende punten:

  • De bevindingen van psychiater drs. N, Drost in het deskundigenrapport dat werd uitgebracht in opdracht van De Rooyse Wissel. Uit dit rapport blijkt dat de TBS-patiënt niet eerder bij gewelddadige incidenten betrokken was;
  • Verklaringen van werknemer en zijn collega afgelegd tegenover de politie, waaruit blijkt dat het incident plaatsvond zonder direct aanwijsbare reden;
  • De dagrapporten over de TBS-patiënt die door drs. Drost onderzocht werden. Hieruit bleek dat eerder signalen zijn opgevangen van de patiënt, dat hierop is is gereageerd en dat deze aanpak vruchten heeft afgeworpen;
  • De geloofwaardigheid van het rapport van drs. Drost, ondanks dat partijdeskundige is.

De kantonrechter oordeelde dat niet de conclusie kan worden getrokken dat De Rooyse Wissel is tekortgeschoten in het treffen van voldoende maatregelen om een aanval van een patiënt te voorkomen uit het feit dat de TBS-patiënt op die datum de werknemer heeft geslagen. Het is nodig dat er voor die tijd signalen waren dat zulke maatregelen getroffen moesten worden. Deze waren er niet. Hierom vindt de kantonrechter dat De Rooyse Wissel niet in de fout zat.

Hof

Het hof heeft de vordering op grond van artikel 7:658 BW afgewezen, op dezelfde gronden als de kantonrechter. Echter, het hof heeft ten aanzien van de vordering op grond van artikel 7:611 BW overwogen dat de Rooyse Wissel op basis van goed werkgeverschap gehouden was om zorg te dragen voor een behoorlijke verzekering. Het hof overweegt dat de Rooyse Wissel niet op grond van artikel 7:658 BW aansprakelijk is, maar wel op grond van artikel 7:611 BW.

Zorg voor behoorlijke verzekering

De Rooyse Wissel had op grond van goed werkgeverschap zorg moeten dragen voor een behoorlijke verzekering. Zeker gezien de structurele gevaren en dat dit inherent is aan de uitvoering van de werkzaamheden waaraan werknemers zich niet kunnen onttrekken. Het gaat in de eerste plaats om de algemene maatregelen tot beveiliging van de werknemers tegen de gevaren van hun dagelijkse omgang met TBS-patiënten, de daartoe gegeven voorlichting, op die gevaren afgestemde instructies en het toezicht op de naleving daarvan.

Hoge Raad

De Hoge Raad heeft aansprakelijkheid op grond van artikel 7:658 BW aangenomen. De Hoge Raad overwoog ten aanzien van artikel 7:658 BW dat uit de stukken van het geding niet blijkt dat De Rooyse Wissel concreet heeft gesteld dat zij al die algemene maatregelen heeft getroffen en al die algemene aanwijzingen heeft gegeven die redelijkerwijs van haar konden worden gevergd met het oog op het vereiste hoge veiligheidsniveau van de werkomstandigheden.

Vordering op grond van 7:611 BW afgewezen

De Hoge Raad heeft de vordering op grond van artikel 7:611 BW afgewezen. Ten aanzien van dit artikel verwees de Hoge Raad naar het TNT-arrest. In het TNT-arrest heeft de Hoge Raad uiteengezet dat en waarom de op art. 7:611 gebaseerde verzekeringsverplichting beperkt dient te blijven tot de werknemers die in de uitoefening van hun werkzaamheden slachtoffer worden van verkeersongevallen. In casu gaat het niet om een verkeersongeval, maar om een arbeidsongeval dat plaatsvond op de werkplek. Het arbeidsongeval van de werknemer is dus niet voorgevallen op een plaats waar De Rooyse Wissel als werkgever slechts beperkte zeggenschap en invloed heeft, maar juist op de arbeidsplaats zelf. Aangezien het hier gaat om een arbeidsongeval op de werkvloer zou aanvaarding van een uit goed werkgeverschap op grond van artikel 7:611 BW voortvloeiende verzekeringsverplichting van de werkgever het wettelijk stelsel van werkgeversaansprakelijkheid, dat is gebaseerd op (tekortschieten in) een zorgplicht schade te voorkomen, te vergaand aantasten. Daarnaast zou dit kunnen zorgen voor een grote mate van rechtsonzekerheid, omdat geen duidelijke grens getrokken kan worden met (andere) arbeidsongevallen waarvoor geen verzekeringsverplichting van de werkgever zou gelden.

Conclusie

Artikel 7:658 BW:

Aansprakelijkheid op grond van artikel 7:658 BW wordt aangenomen.  De Rooyse Wissel heeft niet concreet gesteld dat zij die aanwijzingen en die maatregelen beschikbaar heeft gesteld, die redelijkerwijs verwacht konden worden met het oog op het vereiste hoge veiligheidsniveau van de werkomstandigheden. Met het oog op de ruime strekking van de zorgplicht van de werkgever kan niet snel worden aangenomen dat de werkgever daaraan heeft voldaan

Artikel 7:611 BW:

De op artikel 7:611 BW gebaseerde verzekeringsverplichting geldt voor verkeersongevallen die de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden overkomen en geldt niet voor arbeidsongevallen op de werkvloer.

Diensten

Diensten

Wat doen wij en voor wie doen wij dat? Voor slachtoffers van letselschade en voor letselschadeprofessionals die behoefte hebben aan objectieve informatie over letselschade.

Kennis

Kennis

LetselschadeSlachtoffer.nl biedt met haar website de laatste stand van zaken op het gebied van Jurisprudentie en legt via Wikipedia de termen uit die bij letselschade worden gebruikt.

Hulp

Hulp

Heeft u zelf een ongeval met letsel meegemaakt en wenst u professionele en kosteloze hulp van ervaren letselschadejuristen? Neem dan contact met ons op via het contactformulier op deze site.