Hoge Raad, 22 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1347

Onderwerpen

  • Onrechtmatige daad
  • Aansprakelijkheid voor giftige planten en struiken
  • Zorgvuldigheidsnorm
  • Artikel 6:162 lid 2 BW

De rechtsvraag

Kan een persoon aansprakelijk gesteld worden voor het plaatsen van giftige planten of struiken binnen het bereik van anderen waardoor zij schade kunnen lijden? Is dit in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid op grond van artikel 6:162 lid 2 BW?

De feiten 

De tuin van mevrouw Verkoulen en meneer Broen (gedaagden) grenst aan één zijde aan het weiland van meneer Hulsbosch (eiser). Twee paarden van  meneer Hulsbosch zijn overleden, nadat de paarden hebben gegeten van een giftige taxusstruik die mevrouw Verkoulen, op een afvalhoop in haar tuin had gedeponeerd. De taxusstruik stak door het gaas van de afrastering, waardoor de paarden ervan konden eten. Mevrouw Verkoulen wist niet dat inwendig gebruik van de taxusstruik giftig is voor paarden.[1] 

Meneer Hulsbosch heeft mevrouw Verkoulen en meneer Broen aansprakelijk gesteld voor het overlijden van de paarden en heeft hen in rechte aangesproken tot betaling van een schadevergoeding. Meneer Hulsbosch stelt dat mevrouw Verkoulen heeft gehandeld in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid door een taxusstruik zodanig te deponeren dat deze door het gaas van de afrastering stak, zodat zijn paarden ervan konden eten. Mevrouw Verkoulen en meneer Broen betwisten deze vordering.

Rechtbank

De rechtbank heeft de vordering van meneer Hulsbosch afgewezen. Mevrouw Verkoulen wist niet dat inwendig gebruik van de taxusstruik dodelijk kan zijn voor paarden. Volgens de rechtbank kan niet worden geoordeeld dat zij dat had moeten weten omdat het hier om een natuurlijk product gaat. In het algemeen is het inwendig gebruik van een taxusstruik niet gevaarlijk. De giftigheid van de taxusstruik is beperkt tot bepaalde diersoorten. Op grond hiervan heeft de rechtbank geoordeeld dat mevrouw Verkoulen niet in strijd heeft gehandeld met de maatschappelijke zorgvuldigheid. Er hoefde aan meneer Hulsbosch niet te worden meegedeeld dat er een taxusstruik op de afvalhoop was en mevrouw Verkoulen en meneer Broen hoefden geen controle te houden op de struik.[2]

Hof 

Het hof sluit zich aan bij het oordeel van de rechtbank. Het hof oordeelt dat mevrouw Verkoulen en meneer Broen niet wisten of behoefden te weten dat inwendig gebruik van een taxusstruik voor paarden fataal kan zijn. Zij hebben niet in strijd met de in het maatschappelijk verkeer betamende zorgvuldigheid gehandeld.[3]

Hoge Raad

De Hoge Raad overweegt in rechtsoverweging 3.4.3. dat er geen aansprakelijkheidsregel kan worden aanvaard, indien het gaat om planten of struiken, waarvan de giftigheid niet van algemene bekendheid is. Volgens de Hoge Raad reikt de maatschappelijke zorgvuldigheid niet zo ver dat degene die een plant of struik waarvan hij de giftigheid niet kent of behoeft te kennen, onder zich heeft, verplicht is om deze plant of struik op zodanige wijze onder zijn controle te houden dat zij geen gevaar kan opleveren, tenzij hij onderzocht heeft of deze plant of struik ongevaarlijk is.[4] De Hoge Raad overweegt in rechtsoverweging 3.4.5. dat het treffen van veiligheidsmaatregelen slechts van belang kan zijn indien mevrouw Verkoulen en meneer Broen wisten of hadden behoren te weten dat inwendig gebruik van een taxusstruik voor paarden dodelijk kan zijn.

De Hoge Raad sluit zich aan bij het oordeel van het hof. Er kan geen aansprakelijkheidsregel worden aanvaard, nu het geen feit van algemene bekendheid is dat een taxusstruik giftig is voor paarden. Mevrouw Verkoulen en meneer Broen wisten niet dat een taxusstruik dodelijk kan zijn voor paarden en behoefde dit ook niet te weten. Zij hebben de maatschappelijke zorgvuldigheid niet geschonden. Mevrouw Verkoulen en meneer Broen zijn dus niet aansprakelijk voor de schade van meneer Hulsbosch.[5]

Benzinepomphouder niet aansprakelijk voor val over losliggende benzineslang

In de letselschadepraktijk zien we terug dat de rechtsregel van het Taxusarrest wordt gebruikt om te oordelen of er een zorgvuldigheidsnorm is geschonden of niet. Zo toetst het hof in een zaak waarin een bezoeker aan een benzinepomp over een losliggende benzineslang valt en letsel oploopt, aan de criteria van het Kelderluik-arresthet Taxusstruik-arrest en het Jetblast-arrest of er sprake was van onrechtmatig handelen.[6] In rechtsoverweging 4.5 van deze zaak volgt dat in het kader van de vereiste oplettendheid en voorzichtigheid de kenbaarheid van het gevaar een rol speelt.[7] In deze zaak heeft de bezoeker zelf eerst waargenomen dat er benzineslangen op de grond lagen en had zij de vereiste oplettendheid kunnen en moeten betrachten.[8]

Conclusie

Op grond van het Taxusarrest kunnen we ervan uitgaan dat indien het om een plant of struik gaat, waar men de giftigheid niet van kent en niet van behoort te kennen, dat de maatschappelijke zorgvuldigheid niet zo ver strekt dat de plant of struik zodanig onder zich gehouden moet worden, dat de plant of struik geen gevaar oplevert voor anderen. De algemene rechtsregel die uit het Taxusarrest volgt en die in de letselschadepraktijk kan worden toegepast, is dat in het kader van de vereiste oplettendheid en voorzichtigheid de kenbaarheid van het gevaar een rol speelt.

Bronnen

[1] HR 22 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1347, r.o.3.1.

[2] HR 22 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1347.

[3] HR 22 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1347, r.o.3.1.

[4] HR 22 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1347, r.o.3.4.3.

[5] HR 22 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1347, r.o.4.

[6] Hof 26 mei 2009, ECLI:NL:GHARN:2009:BJ0833.

[7] Hof 26 mei 2009, ECLI:NL:GHARN:2009:BJ0833, r.o.4.5.

[8] Hof 26 mei 2009, ECLI:NL:GHARN:2009:BJ0833, r.o.4.7.

Diensten

Diensten

Wat doen wij en voor wie doen wij dat? Voor slachtoffers van letselschade en voor letselschadeprofessionals die behoefte hebben aan objectieve informatie over letselschade.

Kennis

Kennis

LetselschadeSlachtoffer.nl biedt met haar website de laatste stand van zaken op het gebied van Jurisprudentie en legt via Wikipedia de termen uit die bij letselschade worden gebruikt.

Hulp

Hulp

Heeft u zelf een ongeval met letsel meegemaakt en wenst u professionele en kosteloze hulp van ervaren letselschadejuristen? Neem dan contact met ons op via het contactformulier op deze site.